ΧΑΙΡΕ ΜΑΡΙΑ!

ΧΑΙΡΕ ΜΑΡΙΑ!

Ο συγγραφεύς περιγράφει την εν Τήνω κατά την 15ην Αυγούστου λιτάνευσιν της εικόνος της Θεοτόκου, μετά την επίσημον λειτουργίαν.

     Τόνοι μουσικής φθάνουν έξαφνα από το προαύλιον της Παναγίας και τα πλήθη των προσκυνητών αναταράσσονται, ωσάν κύματα θαλάσσης εις την βαρείαν πνοήν του βοριά. Ο κόσμος πυκνός γεμίζει φράκτας, πεζοδρόμια, παράθυρα, πεζούλια, στρέφων με άνυπομονησίαν τας κεφαλάς και αλληλοερωτώμενος. Προ πάντων όμως εις τον περίβολον της εκκλησίας το πλήθος είναι μάζα αδιάσπαστος.

Από τα παράθυρα, τα κελλία, τους εξώστας, ολόκληρα ανθρώπινα σταφύλια προβάλλουν και κρέμανται πυκνά και μυριόχρωμα, όπου τα τσεμπέρια ανακατεύονται με τα φέσια, με τις ανοικτές ομπρέλλες και τα μαύρα καπέλλα των ανδρών. Απ' εκεί έως την άκρη του ιερού δρόμου, όπου φθάνει το βλέμμα, δύο ατελείωτα μαύρα φίδια απλώνονται. Είναι αι δύο γραμμαί του κόσμου, που περιμένει. Αλλά και το λιθόστρωτον εις το μέσον δεν μένει ελεύθερον. Θέαμα παράξενον και πρωτοφανές απλώνεται εκεί. Όλοι οι πάσχοντες, τυφλοί, κωφοί, ανάπηροι, όλη η ανθρωπίνη δυστυχία έχει εξαπλωθή κατά γης κατά σειράν, σώμα προς σώμα, πλευρόν, προς πλευρόν, εις σφικτήν γραμμήν, και γεμίζει το μέσον του δρόμου, δια να περάση από πάνω τους η θαυματουργός εικών, δια να τους λυπηθή και τους ελεήση η Παναγία. Τέλος πάντων η λιτανεία προβάλλει.

Βοή συγκεχυμένη, μαζί με ψαλμωδίας και τόνους μουσικής, φθάνει καθαρώτερα εις το πλήθος. Η κεφαλή της λιτανείας εφάνη εις την θύραν της αυλής. Προπορεύεται αργά, αργά η μουσική του ναυτικού, ηλιοψημένοι ναύται. Φθάνει με βήμα βραδύ και κανονικόν, με ζωηρούς σελαγισμούς του ηλιακού φωτός εις το μέταλλον των σαλπίγγων των. Ακολουθούν κατόπιν τα ιερά λάβαρα. Πολύχρωμος κυματισμός χρυσού, κεντητών πολυτίμων υφασμάτων, άνακινούμενος εις τον ελαφρόν άνεμον, έπειτα φανάρια, σταυροί, εξαπτέρυγα, Χερουβείμ με ανοικτάς πτέρυγας εις το ένδοξον πρωϊνόν φως. Και ο ήλιος εξακολουθεί να πλανά σελαγισμούς εις τα χρυσοκέντητα άμφια, λαμπυρίζει εις τα μέταλλα των έξαπτερύγων και των λαβάρων, αντανακλάται εις αστραπάς επί των ξιφολογχών των πεζοναυτών, ζωογονεί εις μυριόχρωμον πανόραμα την ατελείωτον θάλασσαν του κόσμου.

Εις το μέσον πλήθους ιερέων έρχεται τώρα ο Δεσπότης, μεγαλοπρεπής και χρυσοκέντητος, με μίτραν σπινθηρίζουσαν από λίθους, προχωρών αργά, αργά. Πλησίον του δε τέλος, φερομένη εις την αγκάλην ενός ιερέως η θαυματουργός εικών, αστράπτουσα όλη από χρυσόν και διαμάντια, αντανακλώσα την ηλιακήν λάμψιν, ως άλλος ήλιος, ωσάν φωτοστέφανος και αίγλη, κάτι ένδοξον και φωτοβόλον, που περνά ως οπτασία προ των οφθαλμών των πιστών. Την εικόνα ακολουθούν οι επίσημοι. Ο Νομάρχης, ο Δήμαρχος, οι αξιωματικοί των πολεμικών πλοίων, αγαπημέναι ναυτικαί στολαί με πλατείας κροσσωτάς επωμίδας και χρυσοστόλιστα τρικαντά. Τέλος αι διμοιρίαι των ναυτών, οι οποίοι, μελαψοί, ευρωστοδεμένοι, σοβαροί, βαδίζουν σιωπηλοί με το βλέμμα εμπρός και το όπλον επ' ώμου.

Έπειτα έρχεται ο κόσμος των προσκυνητών πυκνός, συμπαγής, ουρά ατελεύτητος, σκεπάζουσα όλον τον δρόμον, μέσα εις ελαφρόν συν- νεφον ηλιοπλημμυρισμένου κονιορτού. Και η ευωδία του μοσχολιβάνου σκορπίζεται εις τον αέρα, αι ψαλμωδίαι ενώνονται με τους διαρκείς ήχους της καμπάνας και τα εμβατήρια της μουσικής. Τα μάτια υγραίνονται, τα σώματα φρικιάζουν από ιεραν συγκίνησιν, τα δάκτυλα κινούνται εις αδιάκοπα και νευρικά σταυροπήματα.

- Παναγία Παρθένε μου !

- Ευαγγελίστριά μου, βοήθησε !

- Μεγαλόχαρή μου, κάμε το θαύμα Σου !

Από όλους τους εξώστας και τα παράθυρα, από τα πεζούλα και την πυκνήν παράταξιν του κόσμου μια διαρκής μόνον κίνησις χιλιάδων χεριών διακρίνεται. Σταυροκόπημα αδιάκοπον, ενώ μικρά πήλινα θυμιατά από κάθε σπιτάκι αφήνουν μικρά θαμβώματα θυμιάματος και τα χείλη ψιθυρίζουν παρακλήσεις και προσευχάς. Δάκρυα υγραίνουν τα μάτια. Υστερικαί γυναίκες αφήνουν διαπεραστικάς φωνάς, ωσάν δυνατά σπαθοκοπήματα, άλλαι κλαίουν σπασμωδικώς. Από τους εξώστας και τα πεζούλια τώρα βροχή λουλουδιών ραίνει την εικόνα και τους περιστοιχούντας αυτήν. Η λιτανεία εξακολουθεί και ο ιερεύς με την εικόνα διασκελίζει τα εξαπλωμένα σώματα, που βρέχουν με δάκρυα τας σκληράς πέτρας.

- Δος μου την υγειά μου, Παναγία μου !

Μερικοί από αυτούς, μόλις η εικών περάση, μένουν εις την θέσιν των, ωσάν να εμαγνητίσθησαν. Άλλοι σείονται από σπασμούς και χαράσσουν τας πέτρας με τα νύχια. Όλοι χύνουν δάκρυα. Είναι η εορτή της Μαρίας, η εορτή της Παρθένου... Ελάτε όσοι είχατε μητέρας, όσοι φυλάσσετε μέσα εις το στήθος σας την ανάμνησιν μιας ευλογημένης μορφής, η οποία σάς έδωσε την ζωήν και σάς έμαθε την αγάπην.

Είναι η μεγάλη, η αιωνία μητέρα αυτή... Ανοίξατε τας καρδίας σας και ταπεινώσατε τας ψυχάς σας ! Γενεαί γενεών επέρασαν, ιστορίαι και δόξαι και θρύλοι ελησμονήθησαν υπό την σκόνην των αιώνων, σάβανα ομίχλης εσκέπασαν παρελθόν και δυνατούς, αλλά Συ δεν θα αποθάνης, Μεγάλη Μητέρα !...

Διότι ενίκησες την νίκην της καρδίας Συ ! Δεν θ' άποθάνης, όπως δεν θα λείψη ποτέ από τον κόσμον η ευσπλαγχνία, u7969 . ελπίς και το έλεος. Θα μείνης αιωνίως να ιλαρύνη η γλυκυτάτη μορφή Σου και άλλα μέτωπα, να χαρίση γαλήνην και εις άλλας καρδίας. Παρθένε, Μήτηρ, Μάρτυς, τριάς τρυφερά και ακατάλυτος, της οποίας το έπος επλήρωσε την ιστορίαν των γενεών.

«Μεγαλόχαρη» Άγγελος Τανάγρας