ΑΓΙΟΥ ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΕΔΙΟΛΑΝΩΝ "Περί τοῦ Παραδείσου" Κεφάλαιον Ι'

Τοῦ ἁγίου Ἀμβροσίου, ἐπισκόπου Μεδιολάνων

"Περί τοῦ Παραδείσου"

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ-ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Κεφάλαιον Ι '

Γιατὶ ὁ Θεὸς νὰ μὴ ἐπιδοκιμάσῃ τὸν ἄνθρωπον παρὰ μόνο μετὰ

τὴ δημιουργίαν τῆς γυναικός, καὶ γιατὶ μάλιστα ἐκεῖνος δι' αὐτῆς

ἐξαπατηθεὶς νὰ ἁμαρτήσῃ· ὡσαύτως γιατὶ αὐτὴ νὰ ἔχῃ δημιουργηθῇ

ὄχι ἐκ τῆς γῆς, ὡς ὁ Ἀδάμ, ἀλλ' ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ;

46.     Ἐπίσης (ἕνα) ἄλλο ζήτημα, γιατὶ εἶπεν ὁ Κύριος: "Δὲν εἶναι καλὸν νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος μόνος" (Γεν. β', 18). Πρῶτον πάντων νὰ γνωρίζῃς ὅτι στὰ ἀνωτέρω, ὅπου ὁ Θεὸς ἔπλασεν τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ λάσπην ἐκ τῆς γῆς, δὲν προσέθεσεν: "Καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς ὅτι καλὸν ἐστὶν (Γεν. α',10) ὅπως στὰ ἐπὶ μέρους ἔργα του. Διότι ἐὰν ἐκεῖ εἶχεν εἴπει ὅτι εἶναι καλὸν τὸ ὅτι ἔγινεν ὁ ἄνθρωπος, θὰ εὑρίσκετο αὐτὸ ἀντίθετον, καθὼς ἐδῶ θὰ ἔλεγεν ὅτι δὲν εἶναι καλόν, ἐπειδὴ εἶχεν εἴπει ἀνωτέρω ὅτι εἶναι καλόν. Ἀλλὰ νὰ ξέρης τοῦτο ἐδῶ, ὅπου μόνον τὸν Ἀδὰμ ἔπλασεν. Τὸ ἄλλο ὅπου ἀπὸ κοινοῦ συμπεριλαμβάνει δημιουργημένους καὶ τὸν ἄνδρα καὶ τὴ γυναῖκα, εἶναι θεμιτὸν νὰ μὴ πῇ ἐδῶ βέβαια εἰδικῶς: διότι ὅμως μετὰ ταῦτα ἔχεις (τὸ): "Εἶδεν ὁ Θεὸς πάντα ὅσα ἐποίησεν, καὶ ἰδοὺ ἦσαν καλὰ λίαν" (Γεν. α', 31), προφανῶς δηλοῦται ὅτι εἶναι καλὸν τὸ ὅτι ἔγινεν καὶ ὁ ἄνδρας καὶ ἡ γυναῖκα.

47.    Ἀλλ' ἀπ' αὐτὸ τὸ ζήτημα ἄλλο πάλιν ἀνακύπτει. Πῶς δηλαδὴ ὅταν μὲν ἐπλάσθη μόνος ὁ Ἀδὰμ δὲν ἐλέχθη ὅτι ὁ Ἀδὰμ ἐπλάσθη καλός: ὅταν δὲ ἐπλάσθη ἐξ αὐτοῦ καὶ ἡ γυναῖκα τότε συμπεριελήφθη τὸ ὅτι ὅλα εἶναι καλά; θεμιτὸν (τὸ ὅτι) ἐκεῖ ἐπῄνεσεν κάθε δημιούργημα, καὶ ἡ δημιουργία τοῦ σύμπαντος ἐπεδοκιμάσθη, διότι ἐν τῷ ἀνθρώπῳ προελέχθη ἡ κοινότης τῆς φύσεως: Δὲν φαίνεται ὅμως περιττόν, γιὰ ποιὸ λόγο μόλις ἐπλάσθη μόνος ὁ Ἀδάμ, ὄχι μόνον οὐδαμῶς ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ καλοῦ νὰ προσηρτήθη στὸ ἀρεστὸν ἔργον· ἀλλὰ προσέτι νὰ ἔχῃ λεχθῇ ὅτι δὲν εἶναι καλὸ νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος μόνος: διότι γνωρίζομεν ὅτι πρὶν πλασθῇ ἡ γυναῖκα, δὲν ἔσφαλεν ὁ Ἀδὰμ· τῷ ὄντι μετὰ τὴ δημιουργίαν τῆς γυναικός, πρώτη παρέβη τὴ θείαν ἐντολήν, καὶ τὸν ἄνδρα της παρέσυρεν εἰς σφάλμα, καὶ ἀπετέλεσεν ἔναυσμα γιὰ κεῖνον. Ἐὰν λοιπὸν ἀληθῶς ὑπαιτία τοῦ ἁμαρτήματος εἶναι ἡ γυνή, τίνι τρόπῳ θεωρεῖται καλή. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐὰν λάβῃς ὑπ' ὄψει ὅτι ὁ Θεὸς ἔχει τὴ φροντίδα τοῦ σύμπαντος, θὰ ἀνακαλύψῃς ὅτι περισσότερον ἀρέσει στὸ Θεὸν ὅτι ὀφείλει αὐτὸ στὸ ὁποῖον ὑπάρχει αἰτία συμπαντική, παρὰ νὰ καταδικασθῇ ἐκεῖνο στὸ ὁποῖον ὑπάρχει αἰτία ἁμαρτίας. Καὶ γι' αὐτὸ, ἐπειδὴ ἐκ μόνου τοῦ ἀνδρὸς δὲν μποροῦσε νὰ γίνει ἡ διάδοσις τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, διεκήρυξεν ὁ Κύριος ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος μόνος. Διότι προτίμησεν ὁ Θεὸς νὰ εἶναι πολλοὶ αὐτοί, τοὺς ὁποίους θὰ μποροῦσε νὰ σώσῃ, καὶ στοὺς ὁποίους νὰ συγχωρήσῃ τὴν ἁμαρτίαν, παρὰ ἕνας μόνον, ὁ Ἀδάμ, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἐλεύθερος τῆς ἐνοχῆς.

  Τελικὰ ἐπειδὴ ὁ ἴδιος εἶναι δράστης ἀμφοτέρων τῶν ἔργων, ἦλθεν εἰς αὐτὸν τὸν κόσμον, γιὰ νὰ σώσῃ τοὺς ἁμαρτωλούς. Μετὰ οὔτε τὸν Κάϊν ὑπόδικον δι' ἀδελφοκτονίαν πρὶν αὐτὸς γεννήσῃ γυιοὺς ἀνέχθηκεν (ὁ Κύριος) νὰ θανατωθῇ (ὁ Κάϊν). Λοιπὸν χάριν τῆς γενεᾶς ἀνθρωπίνης διαδοχῆς ὤφειλε ἡ γυναῖκα νὰ προσκολληθῆ στὸν ἄνδρα. Τέλος αὐτὸ τὸ δηλώνουν, τὰ ἴδια τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ εἶναι μόνος ὁ ἄνθρωπος. Διότι ἄν καὶ ἡ γυναῖκα πρώτη θὰ ἁμάρτανεν, ὅμως δὲν ὥφειλεν ἐπειδὴ θὰ γεννήσῃ νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ἀπολύτρωσις ἀπὸ τὴ χρῆσιν τῆς θείας ἐνέργειας. Διότι ἄν καὶ ὁ Ἀδὰμ δὲν ἐξηπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξηπατήθη καὶ ἔπεσεν στὴν παράβασιν, εἶπεν (ὁ Θεὸς) ὅτι ἡ γυνὴ θὰ σωθῇ διὰ τῆς γεννήσεως τέκνων (Α' Τιμ. β', 14 καὶ 15), μεταξὺ τῶν ὁποίων ἔτεκεν καὶ τὸν Χριστόν.

48.    Οὔτε ἐκεῖνον εἶναι τυχαῖον τὸ ὅτι ὄχι ἀπ' τὴν ἴδια γῆν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, ἀλλ' ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ ἴδιου τοῦ Ἀδὰμ κατεσκευάσθη ἡ γυναῖκα· γιὰ νὰ γνωρίζωμεν ὅτι μία εἶναι ἡ φύσις τοῦ σώματος εἰς τὸν ἄνδρα καὶ εἰς τὴν γυναῖκα, ὅτι μία εἶναι ἡ πηγὴ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους. Γι' αὐτὸ ὄχι ἀπ' ἀρχῆς δύο, ἄνδρας καὶ γυναῖκα, οὔτε δύο ἄνδρες, οὔτε δύο γυναῖκες, ἀλλὰ πρῶτον ἄνδρας, ἔπειτα ἐξ αὐτοῦ γυναῖκα. Διότι ἐπειδὴ ἤθελεν ὁ Θεὸς νὰ συστήσῃ μία φύσιν τῶν ἀνθρώπων, ἐκ μιᾶς ἀρχῆς τῆς δημιουργίας αὐτοῦ ἀρχίζοντας (ὁ Θεὸς) ἀφήρεσεν τὴν ἰδιότητα τῶν πολλῶν καὶ διαφορετικῶν φύσεων.

  "Ποιήσωμεν, εἶπεν, αὐτῷ βοηθὸν ὅμοιόν του" (Γεν. β',18). Καὶ ἐννοοῦμεν: βοηθὸν γιὰ τὴν γένεσιν τῆς ἀνθρωπίνης συστάσεως. Καὶ ἀληθῶς καλὴν βοήθειαν. Διότι ἐὰν ἐκλάβῃς ἐπὶ τὸ βέλτιον τὴν βοήθειαν, ἐξάγεται ὅτι μείζων τις ἡ ἐργασία τῆς γυναικὸς εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς τεκνογονίας· ὅπως (ἡ ἐργασία) αὐτῆς ἐδῶ τῆς γῆς, ἡ ὁποία τὰ σπέρματα ἅπαξ καὶ τὰ δεχθῆ, σιγὰ-σιγὰ διὰ τῆς συνεκτικῆς θαλπωρῆς της (τὰ) κάνει νὰ αὐξηθοῦν, καὶ νὰ δώσουν καρπούς. Σ' αὐτὸ λοιπὸν ἔγκειται ἡ καλὴ βοήθεια τῆς γυναικός, ἄν καὶ ἀκόμη κατώτερος λέγεται ὁ βοηθός·  ὅπως καὶ συμβαίνει στὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων, ὅτι οἱ ἀνώτεροι στὸ ἀξίωμα ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον παραλαμβάνουν κοντά τους βοηθὸν κατώτερης ἀξίας. 

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον    www.egolpion.com

18   ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ  2012 

Tweet

Share on Facebook