ΑΓΙΟΥ ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΕΔΙΟΛΑΝΩΝ "ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΚΑΪΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΒΕΛ" (Βιβλίο Α' - Κεφάλαιο Ε')

Τοῦ ἁγίου Ἀμβροσίου, ἐπισκόπου Μεδιολάνων

"Περί τοῦ Κάϊν καὶ τοῦ Ἅβελ"

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΛΑΤΙΝΙΚΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ-ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Βιβλίο πρῶτο

Κεφάλαιον Ε'

Ταραχθέντος (τοῦ σώματος) ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας, ἡ ἀρετὴ

συμβουλεύει τὰ ὑγιέστερα (δηλαδὴ) τίνι τρόπῳ πρέπει νὰ

διδάσκει ἀπὸ ποιὸ πρέπει νὰ ἐπιζητῇ (ἀπαιτῇ) ἀκόμη καὶ

κοσμικὰ (πράγματα), ἄν καὶ αὐτὰ στοὺς ἀδόκιμους εἶναι

ἐπιβλαβῆ: προσκαλεῖ εἰς συμπόσιον τῆς σοφίας καὶ

φανερώνει σὲ τὶ ἡ οἰνοποσία διαφέρει ἀπὸ τὴν μέθην· καὶ

λοιπὸν δηλώνει τὰ κακὰ τῆς πλεονεξίας.

15.   Τούτων ἀκουσθέντων, ὡς ἔλαφος τοξευθεῖσα εἰς τὸ ἦπαρ, κρύπτεται τραυματισμένη. Αὐτὴν οἰκτίρουσα ἡ ἀρετὴ καὶ βλέπουσα ὅτι ταχέως θὰ πέσῃ (νεκρὰ), ἀπροσδοκήτως συντρέχει, φοβισμένη, μήπως μὲ τὴν ἀναβολὴ (τῆς ἐπέμβασης) ὁ ἀνθρώπινος νοῦς συλληφθῇ δελεασθεὶς νὰ διασκεδάζῃ (μὲ τὸ θέαμα τῆς ἐλάφου).

  Ἐνώπιόν σου ἐφανερώθην, εἶπεν, ἐνῶ (ἀκόμη) δὲν μὲ ζητοῦσες. Ἄς μὴ σὲ ἐξαπατᾶ σὰν ἀσύνετος καὶ ἄς μὴ σὲ περιτριγυρίζει γυναίκα ἀχαλίνωτη καὶ ἀσελγής, ἡ ὁποία δὲν ξέρει τὶ θὰ πῇ αἰδώς: (ἡ τοιαύτη γυναίκα) κάθεται στὶς πύλες τῆς οἰκίας σὲ φορεῖον, φανερὰ προκαλῶντας στὶς πλατεῖες τοὺς περαστικούς (Παρ. θ',15). Τώρα, λοιπόν, υἱέ (μου) ἄκουσέ με, πρόσεχε τὰ λόγια τοῦ στόματός μου. Ἄς μὴ παρεκκλίνῃ εἰς τὰς ὁδούς της ἡ καρδιά σου. Διότι (ἡ γυναῖκα) αὐτὴ ἀφοῦ τραυμάτισεν πολλοὺς τοὺς ἔῥῤιξεν κάτω καὶ ἀναρίθμητοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἐκείνη ἐφόνευσεν. Ὁ οἶκος της εἶναι δρόμοι τοῦ Ἅδου, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦν εἰς ταμεῖα θανάτου" (Παρ. ζ', 24-27).  "Περίελε οὖν σεαυτοῦ σκολιὸν στόμα  καὶ ἄδικα χείλη μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἄπωσαι.  Οἱ ὀφθαλμοί σου ὀρθὰ βλεπέτωσαν" (Παρ. δ', 24-25). "Μὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί" (Παρ. ε',3).

  Διότι μέλι θὰ στάξουν τὰ χείλη τῆς πορνικῆς γυναῖκας, ποὺ πρὸς καιρὸν αὐτὸ τὸ μέλι ἀλείφει τὸν φάρυγγά σου, μετὰ ταῦτα ὅμως θὰ τὸ εὕρης πικρότερον καὶ ἀπὸ τὴ χολὴν. Ἡ ἡμέρα ταχύτερον μὲ κατέβαλεν παρὰ νὰ ἐκθέτω τὰ ἐλαττώματά της, τὰ ὁποῖα ὅμως εἰς τὰς Παροιμίας διὰ τοῦ στόματος τῆς Σοφίας περιγράφονται καὶ διατυπώνονται (Παρ. στ', 24 καὶ ἑξῆς). Ἄς μὴ σὲ νικᾶ ἡ ἐπιθυμία τῆς μορφῆς. Εἶναι πορνική, ἀλειμμένη μὲ δόλον, οὐδέποτε λάμπουσα μὲ ἀληθινὸν καὶ εἰλικρινῆ διάκοσμον. Οὔτε νὰ αἰχμαλωτισθῇς ἀπὸ τὰ μάτια (της). Διότι αὐτὰ εἶναι δίκτυα ἁπλωμένα γύρω-γύρω. Νὰ εἶσαι μᾶλλον ὅμοιος ἐκείνου καὶ νὰ ἀκολουθῇς ἐκεῖνον ποὺ πηδάει πάνω ἀπὸ βουνά, καὶ ὑπερβαίνει λόφους, προσβλέπων διὰ τῶν παραθύρων, ἐξέχων ὑπεράνω τῶν δικτύων (Ἆσμ. Ἀσμ. β',8-9). Πολλὰ εἶναι τὰ δεσμὰ τῆς ἐπιθυμίας. Εὐφραίνει ὀφθαλμούς, ἐνῃδύνει ὦτα, ἀλλὰ τὸν νοῦν τὸν ῥυπαίνει: πολλὰ ψεύδη λέγει, προσδένει στοὺς λόγους ψευδολογήματα, ὑποβιβάζει τὰ ἀληθῆ, ὑπόσχεται χρήματα, προσφέρει χρυσόν: ἀλλ' ἀφαιρεῖ τὴν πειθαρχίαν (Παρ. η',10). Σὺ ὅμως μᾶλλον νὰ λαμβάνῃς τὴν πειθαρχίαν, παρὰ τὰ χρήματα· καὶ τὴν ἐπιστήμην ὑπὲρ χρυσὸν δοκιμασμένον. Διότι εἶναι καλλίτερη ἀπὸ πολύτιμους λίθους (Παρ. γ',10 καὶ ἑξῆς). Δὲν θὰ σοῦ ἀπακρύψω ὅσα ὕψιστά της φέρονται γιὰ νὰ μὴ φανῷ ὅτι ἀπενεργοποιῶ ὅσα ἀπαρέσκουν στὴν ἐπιθυμίαν καὶ ὅτι ἀμαυρώνω ὅσα ἀρέσουν. Διότι ἀνυψώνει καὶ ἐξαίρει τὸν νοῦν μὲ πειστικὰ λόγια, δείχνει ὅλα τὰ βασίλεια τῆς γῆς, λέγοντας: Ὅλα αὐτὰ θὰ σοῦ τὰ δώσω, ἐὰν προσκυνήσας μὲ λατρεύσῃς. Ὅπου ἐσὺ πρόσεχε μὴ αἰχμαλωτισθῆς ἀπὸ τὰ ἐφήμερα καὶ ὄχι σταθερά, ἐκ τῶν ὁποίων προέρχεται μεγάλος ὁ πειρασμός.

16.    Σὲ ἐδίδαξεν βέβαια ὁ Κύριος Ἰησοῦς τίνι τρόπῳ νὰ ἀντιστέκεσαι σ' αὐτοὺς τοὺς πειρασμούς. Εἶχε ἁπλώσει ὁ διάβολος τὴν πρώτη παγίδα τῆς λαιμαργίας, λέγων: Ἄν εἶσαι γυιὸς τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ εἰς αὐτὴν τὴν πέτρα νὰ γίνῃ ἄρτος (Ματθ. δ',3). Ἀπήντησε (δὲ) ὁ Κύριος: Δὲν ζῆ ὁ ἄνθρωπος μὲ μόνο τὸ ψωμί, ἀλλὰ μὲ πάντα λόγον τοῦ Θεοῦ (αὐτόθι 4). Τὴν παγίδα διέλυσε (λοιπὸν) μ' αὐτὸν τὸ λόγον. Ἔβαλε πάλιν ὁ διάβολος δεύτερη παγίδα ἀλαζονείας, ἡ ὁποία ἀκόμη καὶ τὸν ἀγαθὸν νοῦν κάνει νὰ ἀνιᾷ: Καὶ ὡδήγησεν αὐτόν, εἶπεν, εἰς τὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ τὸν στήνει ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ εἶπεν: Ἐὰν εἶσαι γυιὸς τοῦ Θεοῦ ῥίψε τὸν ἑαυτόν σου ἀπὸ δῶ (πάνω). Διότι εἶναι γραμμένον ὅτι στοὺς ἀγγέλους του θὰ δώσῃ ἐντολὴν περὶ σοῦ, νὰ σὲ διαφυλάξουν· πάνω στὰ χέρια τους θὰ σὲ ὑψώσουν, γιὰ νὰ μὴ σκοντάψῃ τὸ πόδι σου σὲ πέτρα" (Αὐτόθι 5). Ὅθεν ἄν καὶ ἠδύνατο χωρὶς νὰ βάλῃ τὸν ἑαυτόν του σὲ κανένα κίνδυνο, ὁ Κύριος Ἰησοῦς, εἰς τὸν ὁποῖον προσπίπτουν οὐράνιαι δυνάμεις, ὅμως γιὰ νὰ μὴ δείξῃ ἀλαζονείαν ἀπήντησε στὸ διάβολον: Δὲν θὰ ἐκπειράσῃς Κύριον τὸν Θεόν σου (Αὐτόθι 7). Πάλιν μᾶς δίδαξεν νὰ προσέχωμεν ὥστε νὰ μὴ ἐκτελῶμεν τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ διαβόλου. Ἄν λοιπὸν ὄντως ἡ ἀλαζονεία εἶναι ἀποφευκτέα, πόσον μᾶλλον θὰ πρέπει κανεὶς νὰ μὴ ἐπιδεικνύει τὰ ψευδῆ ὡς ἀληθῆ; Τρίτη παγίδα ὑπολείπεται ἡ τῆς πλεονεξίας καὶ τῆς φιλοδοξίας. Τοῦ ἔδειξε σὲ κλάσμα δευτερολέπτου ἀφοῦ τὸν ἔφερε πάνω σ' ἕνα βουνὸ ὅλα τὰ βασίλεια τῆς γῆς (αὐτόθι 8). Σὲ κλάσμα δὲ δευτερολέπτου (γιατί;), διότι αὐτὰ ἀδυνατοῦν νὰ διαρκέσουν. Πρὸς στιγμὴν θεαθέντα, καὶ ἀμέσως παρέρχονται.

  Ὅθεν ὅσοι τὰ ἀκολουθοῦν, βλέπουν τοὺς ἑαυτούς των πάνω σὲ ἕνα βουνό: ἀλλ' ὅμως δὲν εἶναι διαρκείας, ὅπως ἔχεις τὸ γεγραμμένον (ποὺ λέγει): "Εἶδα τὸν ἀσεβῆ ὑψούμενον καὶ αἰρόμενον πάνω ἀπὸ τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου, καὶ παρῆλθον καὶ ἰδοὺ δὲν ἦτο (ἐκεῖ)" (Ψαλ. λστ', 35). Ἀλλ' αὐτὸς ποὺ κάνει τὰ ἀκραῖα ἔργα, φαίνεται νὰ λατρεύῃ τὸν διάβολον, αὐτοῦ  θεὸς εἶναι ἡ κοιλία καὶ ἡ δόξα του (ἔγκειται) εἰς τὰ αἰσχρά. Ἐσὺ ὅμως ζήτει τὴν δόξαν εἰς τὸ Θεόν, ποὺ σοῦ λέγει: Κύριον τὸν Θεόν σου  προσκυνήσεις καὶ αὐτὸν μόνο θὰ λατρεύσῃς (Ματθ. δ',10) ἀπὸ τὸν ὁποῖο θὰ λάβῃς τὰ αἰώνια κι ὄχι τὰ πρόσκαιρα.

17.   Ἐὰν ὅμως  αὐτὸν ἀκόμη καὶ αὐτὰ εὐφραίνουν, μετριότερον ἀπαιτοῦνται παρ' αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ἀληθινὴ πηγὴ ὅλων. Διότι καὶ αὐτὰ τὰ ἴδια τὰ ἰδιωτικὰ τὰ ὁποῖα θεωρεῖται ὅτι ἔχει ὑπὸ τὴν κατοχήν του ὁ διάβολος, εἶναι ἀλλότρια, ὅπως εἶπεν ὁ ἴδιος: "Θὰ σοῦ δώσω ὅλην τὴν ἐξουσίαν καὶ τὴν δόξαν τους, διότι σὲ μένα ἔχουν δοθῇ" (Αὐτόθι 9). Ἀπ' αὐτὸ λοιπὸν νὰ ἐλπίζῃς, ἄν καὶ δὲν πρέπει νὰ ζητᾶμε μακρὰν πορείαν ἀπὸ βραχεῖαν ζωήν· ἀλλὰ νὰ ἐλπίζῃς ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ ἔκτισε γενικὸ δημιούργημα, ὁ ὁποῖος αὐτὰ πρὸς καιρὸν παρέδωσεν εἰς τὸ διάβολον, ὄχι γιὰ νὰ κατέχῃ, ἀλλὰ γιὰ νὰ πειράζῃ. Διότι δὲν θὰ ἦταν δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ στεφάνι χωρὶς ἀγῶνα. Οἱ δόκιμοι θὰ ἦσαν ἀβέβαιοι, ἵνα οἱ δίκαιοι στεφανωθοῦν.

18.   Ὅθεν ἔδωσεν στὸ διάβολον αὐτά, διότι εἰς αὐτοὺς τοὺς ἰδίους ὑπάρχει ἡ ποινὴ τοῦ ἀποδεχομένου αὐτὰ ἐὰν ἀγνοῇ νὰ τὰ χρησιμοποιῇ. Διότι τὶ εἶναι ὁ θησαυρὸς στὸν ἄσωτον, παρὰ ἀνάληψις ἀσελγείας; Ὅθεν ὄχι ὁ ἀσελγής, ἀλλὰ ὁ σώφρων ἐπιδοκιμάζεται. Καὶ γι' αὐτὸ ὡς πρὸς τὴν κοιλίαν νὰ χρησιμοποιῇς μὲ σύνεσιν αὐτὰ ποὺ σοῦ παρατίθενται, ἵνα μὴ ἐπειδὴ τρώγεις πολύ, γίνῃς μισητός. "Διότι ἀϋπνίες καὶ βαρειὲς ἐνοχλήσεις (βασανίζουν) τὸν πολυφαγᾶ" (Ἐκκλ. λα',25). Καὶ κατωτέρω: "Ἐὰν καταναγκασθῆς νὰ φᾶς σὲ συμπόσιο σήκω κάνε ἐμετὸ καὶ θὰ ἀνακουφισθῇς καὶ δὲν θὰ ἐπιφέρῃς εἰς τὸ σῶμα σου ἀσθένειαν." (Αὐτόθι 25). Ὅθεν πλείστους ἐφόνευσεν ἡ λαιμαργία, οὐδένα ἡ λιτότης. Ἀναρίθμητους ὁ οἶνος ἔβλαψεν, οὐδένα ἡ φειδὼ καὶ τὸ μέτρον. Πλεῖστοι κατὰ τὴ διάρκειαν εὐτυχιῶν παρέδωσαν τὴν ψυχήν τους καὶ γέμισαν τὰ τραπέζια μὲ τὸ δικό τους αἷμα. Σ' ἄλλους ἡ δυσπεψία ἥρπασεν τὴν φωνὴν καὶ τὴν αἴσθησιν: Καὶ ἐὰν σὲ μερικοὺς ἡ δυσπεψία δὲν ἔβλαψεν, τοὺς ἐρείπωσεν ὅμως ἡ μέθη. Διότι ἄλλους ἡ μέθη ὁδήγησεν στὸ ἔγκλημα. Ἄν καὶ ἡ ἴδια ἀποτελεῖ ἔγκλημα, ἄλλους ὁδήγησεν σὲ ἔνδειαν. Τέλος ἄκου ποιοὺς ἀποκλείει ὁ Χριστὸς: Ὅταν μπῆκε, εἶπεν,  ὁ οἰκοδεσπότης καὶ ἔκλεισαν οἱ θύρες καὶ ἀρχίζετε νὰ στέκεσθε στὶς πόρτες καὶ νὰ τὶς σπρώχνετε λέγοντας: Ἄνοιξέ μας. Καὶ ἀπαντῶν θὰ εἴπῃ: Δὲν γνωρίζω  πόθεν εἶσθε, φύγετε ἀπὸ μένα, πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν. Τότε θὰ ἀρχίσετε νὰ λέτε: Φάγαμε ἐνώπιόν σου καὶ ἤπιαμε καὶ στὶς πλατεῖες μας μᾶς δίδαξες. Καὶ θὰ σᾶς πῇ: οὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ (Λουκ. ιγ', 25-27). Ἄκουσες τὶ εἶπεν περὶ τῶν ἐσθιόντων. Ἄκου τὶ περὶ τῶν νηστευόντων λέγει: Μακάριοι οἱ νῦν πεινῶντες καὶ διψῶντες διότι  θὰ χορτασθοῦν" (Λουκ. στ',21). Καὶ κατωτέρω: "Οὐαὶ ὑμῖν ὅσοι εἶσθε χορτᾶτοι, διότι θὰ πεινάσητε" (Αὐτόθι, 25).

19.  Ἀλλ' ἀμέτρως νὰ τρώῃ κανείς, ἄμετρα νὰ πίνῃ; "Ἔλα πρὸς τὸ συμπόσιον τῆς σοφίας, ἡ ὁποία καλεῖ τοὺς πάντες μετὰ μεγάλου κηρύγματος, λέγουσα: Ἔλθετε καὶ φάγετε τοὺς ἄρτους μου καὶ πιῆτε τὸν οἶνον ποὺ σᾶς κέρασα (Παρ. θ',5). Ἄς εὐφραίνουν τὰ ᾄσματα ποὺ τὸν εὐωχούμενον διασκεδάζουν. Ἄκουε τὴν νουθετοῦσαν, ἄκουε τὴν ἄδουσαν Ἐκκλησίαν ὄχι μόνον ἐν ᾄσμασιν, ἀλλὰ καὶ ἐν ᾄσμασιν ᾀσμάτων: Φάτε, οἱ ἐγγύς μου, καὶ πιέστε καὶ μεθύστε οἱ πατέρες μου (ᾎσμ. ᾈσμ.-ε',1). Ἀλλ' αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ οἰνοποσία καθιστᾷ τὸν ἄνθρωπον νηφάλιον: αὐτὴ ἡ οἰνοποσία φέρει χάριν, ὄχι μέθην. Γεννᾶ τὴ χαράν, ὄχι τὴν παραφορὰν τῆς γλώσσας. Δὲν θὰ φοβηθῇς μήπως εἰς τὸ συμπόσιον τῆς Ἐκκλησίας εἴτε χαριτωμένες ὀσμές του, εἴτε γλυκὲς τροφές, εἴτε διάφορα ποτά, εἴτε εὐγενεῖς συμποσιαστὲς ἀπουσιάζουν, εἴτε εὐπρεπεῖς ὑπηρέτες. Τὶ τὸ εὐγενέστερον τοῦ Χριστοῦ, ὅστις ἐν τῷ συμποσίῳ τῆς Ἐκκλησίας καὶ διακονεῖ καὶ διακονεῖται; Σύναπτε τὸν ἑαυτόν σου στὸ πλευρὸν αὐτοῦ τοῦ ἀνακλινόμενου συμποσιαστοῦ καὶ σύνδεσε τὸν ἑαυτόν σου μὲ τὸ Θεόν: μὴ σιχαθῇς τὴν τράπεζαν ποὺ ὁ Χριστὸς ἐκλέγει, λέγων: "Εἰσῆλθον εἰς κῆπον μου, ἀδελφή μου νύμφη, ἐτρύγησα σμύρναν μου μετὰ ἀρωμάτων μου, ἔφαγον ἄρτον μου μετὰ μέλιτός μου, ἔπιον οἶνον μετὰ γάλακτός μου" (Αὐτόθι 1). Ἐν τῷ κήπῳ τοὐτέστιν ἐν τῷ παραδείσῳ, βρίσκεται τὸ συμπόσιον τῆς Ἐκκλησίας, ὅπου ἦταν ὁ Ἀδάμ πρὶν διαπράξῃ τὸ ἁμάρτημα. Ἐδῶ ἀνεκλίνετο ἡ Εὔα πρὶν κάνῃ τὴν ἁμαρτίαν καὶ πρὶν γεννήσῃ. Ἐδῶ θὰ τρυγήσῃς μύρραν, δηλαδὴ τὸν τάφον τοῦ Χριστοῦ· ἵνα συνταφεὶς μετ' ἐκείνου διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸ θάνατον, ὅπως ἐκεῖνος ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν, καὶ σὺ ἐγερθῇς. Ἐδῶ θὰ φάγῃς τὸν ἄρτον, ὁ ὁποῖος στερεώνει τὴν καρδίαν τοῦ ἀνθρώπου. Θὰ γευθῇς μέλι, μὲ τὸ ὁποῖον γλυκαίνεται ἡ ὀδὸς τοῦ φάρυγγος. Οἶνον πίνεις μετὰ γάλακτος δηλαδὴ μετὰ λάμψεως καὶ εἰλικρινείας: εἴτε αὐτὸ ποὺ εἶναι καθαρὴ ἁπλότητα· εἴτε αύτὸ ποὺ εἶναι ἄσπιλη χάρις, ποὺ λαμβάνεται εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν: εἴτε αὐτὸ τὸ ὁποῖον διὰ τῶν μαστῶν τῆς παρηγορίας της τὰ βρέφη γαλακτοτροφεῖ· ἵνα ἀπογαλακτισμένοι ἐν ταῖς ἡδοναῖς, εἰς πληρότητα τελείας ἡλικίας νεάζῃ. Διαδέχου λοιπὸν εἰς αὐτὸ τὸ συμπόσιον. Ἆράγε φοβεῖσαι μήπως πιὸ στενόχωρη οἰκία καὶ βραχὺς τόπος συμποσίου σὲ συνθλίβει; Ὦ Ἰσραήλ, πόσον μέγας εἶναι ὁ οἶκος τοῦ Κυρίου καὶ τεράστιος ὁ τόπος τῆς κατοχῆς του! Μέγας, καὶ μὴ ἔχων τέλος,  ὑψηλὸς καὶ τεράστιος (Βαρούχ γ', 24,25). Ἐδῶ ἦσαν οἱ γίγαντες ἐκεῖνοι, ποὺ ἀπ' ἀρχῆς   ὑπῆρξαν ἀναστήματος γιγαντιαίου ἐπιστήμονες τῆς μάχης. Δὲν τοὺς ἐξέλεξεν ὁ Κύριος καὶ εὐτυχῶς, διότι αὐτοὶ γνώριζαν τὴ μάχην ὄχι τὴν  εἰρήνην. Καὶ γι' αὐτὸ ἐσὺ τὴν εἰρήνην νὰ μαθαίνῃς, γιὰ νὰ ἐκλεγῇς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ γιὰ νὰ μὴ θεωρεῖς ἀνυπολόγιστον τὸ μέγεθος τοῦ οἴκου καὶ σὲ δελεάζουν τὰ διάφορα ὑποστηλώματα: ἡ σοφία ὠκοδόμησεν γιὰ τὸν ἑαυτόν της οἶκον, ὑπῄρεσεν στήλους ἑπτά. Καὶ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος Ἰησοῦς ἀναφέρει ὅτι ὑπάρχουν πολλαὶ μοναὶ παρὰ τῷ Πατρί του (Ἰω. ιδ',2). Σ' αὐτὸν λοιπὸν τὸν οἶκον θὰ ἐντρυφήσῃς τὶς τροφὲς  τῆς ψυχῆς καὶ τὰ ποτὰ τοῦ νοός: γιὰ  νὰ μὴ πεινᾶς μετά, οὔτε νὰ διψάσῃς ποτέ. Διότι ὅποιος τρώγει, τρώγει μετὰ κορεσμοῦ: καὶ ὅποιος πίνει, πίνει μέχρι μέθης.

20.   Ἀλλ' αὐτὴ ἡ μέθη εἶναι φρουρὸς τῆς αἰδοῦς: ἐκείνη ἡ μέθη τοῦ κρασιοῦ ἔναυσμα ἡδονῆς·  ποὺ τὰ ἐσώτερα σπλάχνα ἀτμίζουν διὰ τῆς σαρκός, ποὺ πνεῦμα πυρπολεῖ, καὶ ἡ ψυχὴ ἐκκαίει.

  Ἡ ἡδονὴ εἶναι ἄγριο ἔναυσμα ἐγκλημάτων καὶ ποτὲ δὲν ἀνέχεται νὰ μένῃ ὁ ζῆλος τῆς ἀνάπαυσης: νύκτωρ ζέει, καθ' ἡμέραν ἀσθμαίνει, ἐκ τοῦ ὕπνου ἐξεγείρεται, ἀπὸ τῆς ἐργασίας ἀπομακρύνεται, ἀπὸ τῆς λογικῆς ἀνακαλεῖται, ἀφαιρεῖ τὴν καλὴν συμβουλήν, ἀνησυχεῖ τοὺς ἐραστάς, τοὺς πεπτωκότας ἐγκλίνει , τοὺς ἁγνοὺς ἐνεδρεύει, διὰ τῆς κατοχῆς ἐρεθίζει, διὰ τῆς χρήσεως παροξύνει.

  Οὐδεὶς ἄλλος τρόπος τοῦ ἁμαρτάνειν, καὶ ἀκόρεστος διψάει τὰ ἀνοσιουργήματα, παρὰ ὁ μὴ δυνάμενος νὰ σβύσῃ μὲ τὸ θάνατον τοῦ ἐραστοῦ. Γι' αὐτὸ καὶ ὁ Ἀπόστολος λέγει: "Φεύγετε τὴν πορνείαν (Α' Κορ. στ',18): γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ ξεφύγουμε σὰν μὲ ταχεῖαν φυγὴν τὴν αὐστηρότητα μανιώδους οἰκοδέσποινας, καὶ νὰ ἐξέλθωμεν ἐκ τῆς βδελυρᾶς δουλείας.

21.   Τὶ δηλαδὴ νὰ εἴπω διά τὴν ἁπληστίαν, τὴν ἀνικανοποίητον ἐπιθυμίαν χρημάτων καὶ κάποιαν ἡδονὴν τοῦ ἀέρος, ἡ ὁποία ἀπὸ ὅποιον ἀφαιρέσει περισσότερα, ἀπ' ἐκεῖνον πιστεύει τὸν ἑαυτόν της ὅτι εἶναι ἡ πιὸ ἐνδεὴς: Ἄπληστη γιὰ ὅλα, εὐτελὴς εἰς ἑαυτήν, ἐνδεὴς καὶ μὲ τὰ μέγιστα πλούτη, συναισθηματικὰ ἀποβάλλει αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον μὲ τὴν λογιστικὴν ἀφθονεῖ. Οὐδεὶς τρόπος ἁρπαγῆς, ὅπου οὐδὲν μέτρον ἐπιθυμίας. Ἔτσι φλέγει τὴν ψυχὴν, ἔτσι μὲ τὸ πῦρ της βόσκει αὐτόν, ἵνα ἀπ' αὐτὸν τὸν τόπον ἀπουσιάζῃ, διότι ἐκείνη εἶναι πορνικῆς μορφῆς, ἡ ἴδια στὶς στεριές. Σείει τὰ στοιχεῖα, αὐλακώνει τὴ θάλασσαν, ἀνασκάπτει τὴ γῆ, τὸν οὐρανόν τὸν καταπονεῖ μὲ τὰ τάματα, δὲν εἶναι εὐχαριστημένη οὔτε μὲ τὴν αἰθρίαν οὔτε μὲ τὴν συννεφιάν, καταδικάζει τὶς ἐτήσιες προσόδους, τὰ γεννήματα τῆς γῆς τὰ μέμφεται.

  Ἀλλ' αὐτὴ εἶναι ἀρρώστεια τῆς ψυχῆς καὶ ὄχι ὑγεία. Καὶ γι' αὐτὸ ὁ Ἐκκλησιαστὴς λέγει: "Ὑπάρχει κακὸν θλιβερόν, τὸ ὁποῖον εἶδεν ὑπὸ τὸν ἥλιον· πλοῦτος φυλαττόμενος ὑπὸ τοῦ ἔχοντος αὐτὸν πρὸς βλάβην αὑτοῦ" (Ἐκκλ. ε', 13). Καὶ ἀνωτέρω: "Ὁ ἀγαπῶν τὸ ἀργύριον, δὲν θὰ κορεσθῇ ἀργυρίου" (αὐτόθι 10). Καὶ "Δὲν ὑπάρχει τέλος τῆς ἀπόκτησής των" (Βαρ. γ',18).  Ἐὰν ἐπιζητῆς θησαυρούς, ἀπόκτησε τοὺς ἀοράτους καὶ μυστικούς, τοὺς ἐν ὑψίστοις ἐν τῷ οὐρανῷ ὄχι ὅσους ζητεῖς εἰς τὰς φλέβας τῆς γῆς. Νὰ εἶσαι πτωχὸς στὸ πνεῦμα καὶ θὰ εἶσαι πλούσιος μὲ οἱονδήποτε ὑπολογισμόν. Διότι ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου δὲν ἔγκειται εἰς τὴν ἀφθονίαν τοῦ πλούτου, ἀλλ' ἐν τῇ ἀρετῇ καὶ τῇ πίστει. Αὐτὰ ἀκριβῶς τὰ πλούτη εἶναι ποὺ θὰ σὲ κάνουν ἀληθινὰ πλούσιον, ἐὰν εἶσαι πλούσιος ἐν Θεῷ. 

 Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον    www.egolpion.com

8 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ  2012

Tweet

Share on Facebook