ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΑΣ ΜΠΛΕΧΤΕΙ ΣΤΑ ΠΛΟΚΑΜΙΑ ΤΗΣ ΑΙΡΕΣΗΣ

ΟΤΑΝ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΑΣ ΜΠΛΕΧΤΕΙ

ΣΤΑ ΠΛΟΚΑΜΙΑ ΤΗΣ ΑΙΡΕΣΗΣ¹ 

Άρθρο τού «Dialogue Centre International»

Συμβουλές για τα μέλη της οικογένειας. Τι μπορούμε να κάνουμε;

 «Τι μπορούμε να κάνουμε»; Είναι μια ερώτηση που συνήθως κάνουν γονείς, συγ­γενείς και φίλοι όταν ένας δικός τους άν­θρωπος προσχωρεί σε μια «νέα θρησκευ­τική κίνηση»² και η προσωπικότητά του αλλάζει. Ίσως η διαφορά να μην είναι από την αρχή εμφανής, αλλά και πάλι, υπάρ­χει η αίσθηση πως κάτι παράξενο και επι­κίνδυνο εμφανίστηκε στη ζωή κάποιου. Τι μπορεί να γίνει;

 Μιλώντας γενικά, θα λέγαμε ότι δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη απάντηση. Στη Δανία υπάρχουν πολλές διαφορετικές και δραστήριες «νέες θρησκευτικές κινήσεις», και οι άνθρωποι που προσχωρούν διαφέ­ρουν μεταξύ τους τόσο ώστε είναι δύσκολο να βρεθεί μια λύση, που να καλύπτει κάθε περίπτωση. Αν και δεν θα πρέπει να παρα­γνωρίσουμε τις διαφορές, υπάρχουν όμως κάποιες γενικές κατευθύνσεις.

 Το βασικό πρόβλημα

 Είναι λογικό να ρωτήσει κανείς το εμ­πλεκόμενο πρόσωπο -και τον εαυτό του, πάνω στο ζήτημα αυτό- γιατί η νέα κίνη­σή τού είναι τόσο γοητευτική; Τι είναι αυτό που το ελκύει; Μήπως απορρίπτοντας κάτι στη ζωή του, εμποδίστηκε να αναπτύξει την προσωπικότητα του πλήρως; Συχνά αποδεικνύεται ότι το βασικό πρόβλημα εί­ναι η έλλειψη γνώσεων πάνω σε ζητήματα πίστης.

 Πολλοί σήμερα θεωρούν ότι η θρησκεία ανήκει στο παρελθόν. Κατά την εφηβεία τους ίσως θεώρησαν τη Χριστιανική θρη­σκεία σαν ένα αυτονόητο μέρος της ζωής τους, αλλά ποτέ δε βίωσαν τη θρησκεία με τρόπο ολοκληρωμένο. Έτσι, τα παιδιά τους μεγαλώνουν σε ένα «θρησκευτικό κε­νό», ανίκανα να κρίνουν τα θρησκευτικά φαινόμενα με ένα υγιές αλλά και κριτικό πνεύμα. Όταν τα παιδιά ενηλικιωθούν, εί­ναι ανίσχυρα απέναντι στις «γκουρουϊστικές οργανώσεις» και τις «αποκρυφιστικές σέκτες», με αποτέλεσμα να προσχωρήσουν σε μια τέτοια οργάνωση, εφόσον υπάρξουν οι προϋποθέσεις, χωρίς τη δυνατότητα προειδοποίησης.

 Το πρώτο που χρειάζεται είναι μια σω­στή διαπαιδαγώγηση στη θρησκευτική διάσταση της ζωής. Η άγνοια της πίστης είναι το ίδιο λανθασμένη όσο και η χω­ρίς προϋποθέσεις παράδοση. Το να είναι κανείς άνθρωπος σημαίνει, σε μια περί­πτωση, ότι έχει ανάγκη θρησκείας, αλλά όπως κάποιος δεν μπορεί να αγνοήσει την σεξουαλικότητα του ή να της παραδοθεί άνευ όρων, και η θρησκευτική πλευρά ενός ανθρώπου χρειάζεται τις κατάλλη­λες προϋποθέσεις για να αναπτυχθεί σω­στά κι όχι χωρίς συνείδηση. Η υποταγή σε μια «νέα θρησκευτική ομάδα» συχνά είναι το αποτέλεσμα της ανυπαρξίας θρη­σκευτικής ζωής μέσα στην οικογένεια. Και όταν ένα πρόσωπο προσχωρήσει σε μια «σέκτα» ο διάλογος συχνά είναι αδύνατος. Δεν υπάρχει δυνατότητα συνεννόησης ανάμεσα στα δύο μέρη, μόνο διαπληκτι­σμοί μεταξύ τους. Ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί μια παρόμοια κατάσταση εί­ναι να αντιμετωπιστεί ρεαλιστικά η περί­πτωση και να διδαχθεί κανείς απ' αυτήν. Να πληροφορηθούμε δηλαδή για το τι σημαίνει θρησκεία και ποιες είναι οι προ­ϋποθέσεις της.

 Είμαστε ό,τι πιστεύουμε

 Πολλά συμμαρτυρούν για το ότι η ταυ­τότητα ενός προσώπου σχετίζεται με την θρησκευτικότητα του, βέβαια, θρησκευ­τικότητα με την ευρύτερη σημασία της λέξης. Επιγραμματικά, γίνεσαι αυτό που πιστεύεις. Με αυτή την οπτική, η λέξη «πι­στεύω» δεν εκλαμβάνεται με την έννοια της ευπιστίας ή της πεποίθησης -δεν γίνε­σαι π.χ. φάντασμα επειδή «πιστεύεις» στην ύπαρξη των φαντασμάτων. Πίστη στη δική μας περίπτωση σημαίνει παράδοση η εμ­πιστοσύνη σε κάτι. Για να επικυρώσουμε λοιπόν την διατύπωση: γίνεσαι, βάσει της πίστης σου, αυτό που αποδέχεσαι κι αυτό που εμπιστεύεσαι.

 Εάν δεν υπάρχει κάτι να αποδεχθείς ή να πιστέψεις  αυτό, η ζωή είναι κενή και ανούσια και δεν έχει κανένα νόημα· δεν έχει κανένα σκοπό. Οι άνθρωποι μέ­σα στην απελπισμένη προσπάθειά τους να βρουν νόημα στη ζωή τους, είναι δι­ατεθειμένοι να δεχτούν οτιδήποτε, και με οποιοδήποτε κόστος. Γιατί στη μακριά πορεία της ζωής, κανένας δεν μπορεί να υποφέρει τη σύγχυση η οποία προκα­λείται από την έλλειψη θρησκευτικών πεποιθήσεων. Αρνούμαστε να το παρα­δεχτούμε, αλλά είναι ολοφάνερο πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι είναι ψυχι­κά διαταραγμένοι, επειδή δεν μπορούν να συμφιλιωθούν με την αμφιλεγόμενη θρησκευτικότητα τους. Έχουν χάσει την Χριστιανική τους ταυτότητα και είναι ανί­κανοι να εννοήσουν το νόημα της ζωής τους. Δεν έχουν σαφή προσανατολισμό. Μπορεί να απωθήσουν το θέμα για λίγο στο βάθος του εαυτού τους, αλλά κάποτε αυτό δεν αρκεί πλέον, και τότε έρχεται η κατάρρευση λόγω της εσωτερικής τους αστάθειας.

 Όσο περίεργο κι αν φαίνεται, ελάχιστοι βρίσκουν τη λύση με την επιστροφή στις Χριστιανικές τους ρίζες, ακόμη κι όταν ανακαλύπτουν ότι βρίσκονται μέσα σ’ ένα καράβι που βυθίζεται. Αντιθέτως, τείνουν να παραδίνονται άνευ όρων σε νόθες ψευδο-θρησκευτικές -ακραίες πολλές φο­ρές- καταστάσεις με καταστροφικές συ­νέπειες. Οι άνθρωποι έχουν ανάγκη από ένα σκοπό στη ζωή, ένα σκοπό στον οποίο να πιστεύουν, ένα σκοπό με τον οποίο να ζουν, κάποιο τρόπο για να βρουν τον προσανατολισμό τους· οι άνθρωποι έχουν ανάγκη να βάλουν τη ζωή τους μέσα στη σωστή προοπτική. Τότε πρόθυμα παραι­τούνται από κάθε δυνατότητα κριτικής αίσθησης. Νέοι άνθρωποι, οι οποίοι έχουν μια ορθολογιστική, κριτική στάση απέ­ναντι στην κοινωνία, μπορεί μέσα σε ελά­χιστες ώρες να παραδοθούν άνευ όρων σ’ έναν γκουρού, ν' αφεθούν πειθήνια στα πόδια του, και να υποστούν κηρύγματα π.χ. απροκάλυπτου φασισμού, χωρίς κα­μία αντίδραση. Παραδίνονται στον κύριό τους και αφέντη τους, πιστεύοντας ότι θα «βρουν την εσωτερική ειρήνη της καρδιάς τους», θα «ελέγξουν την διάνοιά τους» ή θα «επιτύχουν μια ανώτερη συνειδητότητα».

Το Χριστιανικό Υπόβαθρο και το τι μπορεί να συμβεί

 Θα πρέπει κανείς να συμβιβαστεί με την κατάσταση, που είναι και η αιτία του όλου προβλήματος. Το πρόβλημα προέρχεται από το υπάρχον «θρησκευτικό κενό». Οι σπασμωδικές προσπάθειες των «νεοφα­νών αιρέσεων» να καλύψουν την ανάγκη θρησκευτικότητας των ανθρώπων είναι μόνο η μια πτυχή του προβλήματος˙ κι ένα πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με τον έλεγχο των επιπτώσεών του.

Για το σκοπό αυτό, το θεμέλιο της Χρι­στιανικής πίστης θα πρέπει να ανακαλυ­φθεί ξανά. Το όλο θέμα θα πρέπει να αν­τιμετωπιστεί με ειλικρίνεια. Πρέπει κανείς να συνειδητοποιήσει πως έχασε το σωστό δρόμο και τον αληθινό του προορισμό, για­τί απλά διάλεξε λανθασμένη πορεία. Οπό­τε, το καλύτερο που έχει να κάνει θα ήταν να επιστρέψει στο σημείο εκκίνησης.

Εάν η υπερηφάνεια του ανθρώπου τον εμποδίζει να πράξει αναλόγως ή υπάρ­χουν άλλοι λόγοι, που τον αποτρέπουν να επανενταχθεί στην Χριστιανική του πίστη, μετά την προσχώρησή του σε μία «νέα θρη­σκευτική κίνηση», τότε δύσκολα μπορεί να δοθεί βοήθεια στο πρόσωπο αυτό. Μπορεί να προληφθούν κάποιες συνέπειες, αλλά δεν είναι δυνατόν να επιλυθεί το βασικό πρόβλημα.

Τι μπορεί να γίνει εδώ και τώρα; Ποιες είναι οι πιθανές συγκεκριμένες κινήσεις στην παρούσα κατάσταση;

 Υπάρχουν διάφορες απαντήσεις και δι­άφοροι τρόποι προσέγγισης στο όλο θέμα. Μερικές φορές απελπισμένοι άνθρωποι απάγουν τα παιδιά τους, τους συγγενείς ή τους φίλους τους από τις «νέες θρησκευτι­κές κινήσεις» και τους «αποπρογραμματίζουν»³-δηλαδή τους υποβάλλουν σε πλύση εγκεφάλου με αντίστροφες διαδικασίες από αυτές της οργάνωσης με την ελπίδα ότι θα επιστρέψουν στην προηγούμενη φυσιολογική ζωή τους. Όμως τέτοιες δι­αδικασίες είναι σχετικά παράνομες και ανήθικες κι εάν υπάρξει κάποια τύχη, το θύμα μιας τέτοιας διαδικασίας μπορεί να επανέλθει στην αρχή, που υπήρξε και η αφετηρία για τη δημιουργία του όλου προ­βλήματος. Τα αποτελέσματα μιας τέτοιας μεθόδου δεν είναι μόνιμα και πολλοί, που υπέστησαν «αποπρογραμματισμό» επι­στρέφουν στη σέκτα από την οποία απήχθηκαν.

Το «Κέντρο Διαλόγου» (Dialogue Cent­re) δεν υιοθετεί παρόμοιες πρακτικές. Η βοήθεια προς τα θύματα των «νέων θρη­σκευτικών κινήσεων» πρέπει να παρέχεται με την δική τους συναίνεση και ελεύθερη επιλογή. Στην πνευματική μάχη μόνο τα πνευματικά μέσα αποδίδουν. Η πείρα μας λέει ότι, στην μακρά πορεία η πληροφό­ρηση και η επιχειρηματολογία είναι τα πιο αποτελεσματικά όπλα και πάντοτε στη διάθεση για τα συγγενικά πρόσωπα εκείνων οι οποίοι έχουν παγιδευτεί σε μια «λατρεία».

Το Καθήκον της Οικογένειας. Πως καθοδηγούμε τους συγγενείς των θυμάτων

 Το «Κέντρο Διαλόγου» δεν επιτρέπεται να προσεγγίσει το θύμα απευθείας. Εμείς δεν γνωρίζουμε το θύμα και κατά συνέ­πεια δεν θα μπορούσε να μας εμπιστευτεί. Άρα οι συγγενείς του θύματος καλούνται να αποκτήσουν γνώση σχετικά με την δι­δασκαλία της «σέκτας», παρ' όλο που αυτό μπορεί να τους φαίνεται απωθητικό. Πρό­κειται όμως για τη σωτηρία ενός ανθρώπου.

Θα πρέπει να εκφράζετε -εσείς, οι συγ­γενείς- τη γνώση που αποκτήσατε στη συνομιλία σας με το θύμα. Θα σάς εκτιμή­σει κατά βάθος για το ενδιαφέρον και τον κόπο σας. Προσοχή, μη γίνετε απαξιωτικοί ή προκλητικά ευέξαπτοι με οιονδήποτε τρόπο, παρ' όλο που μπορεί να δυσκολευ­τείτε να πράξετε κάτι τέτοιο ακούγοντας ανοησίες και φράσεις χωρίς νόημα, προερ­χόμενες από τις διδασκαλίες του αρχηγού της ομάδας, στην οποία ανήκει το θύμα. Συνεχίστε να επιχειρηματολογείτε χωρίς να συμβιβάζεστε, και μην εξοργισθείτε σε καμία περίπτωση.

 Το Αδιέξοδο

 Εν πρώτοις, μπορεί να φαίνεται ότι υπάρχει αδιέξοδο στην επικοινωνία σας με το θύμα. Όμως μπορείτε να τροφοδοτή­σετε το θύμα με πληροφορίες. Δεν πρέπει να εγκαταλείψετε την προσπάθεια, αλλά σταδιακά να τροφοδοτείτε το θύμα με έναν αριθμό πληροφοριών κάθε φορά. Έτσι, σι­γά, σιγά η συνείδησή του θα έχει δεχθεί ένα σημαντικό όγκο πληροφόρησης, παρ' όλο που προς το παρόν όλα μοιάζουν χα­μένα. Κάποια μέρα, το θύμα θα βρεθεί σε μια νέα κατάσταση· αργά ή γρήγορα θα βι­ώσει μια συναισθηματική κρίση, σαν απο­τέλεσμα της εμπλοκής του στη «λατρεία» ή της σχέσης του με τον γκουρού. Όταν συμβεί αυτό, οι «αποθηκευμένες» πληροφορίες θα αποδώσουν: «Ίσως να είχαν δίκιο, σχετικά με όσα μου είπαν!», είναι πιθανόν να σκεφθεί. Αλλά εάν δεν έχουμε τροφοδοτήσει το θύμα με αντίθετες πλη­ροφορίες, τότε δεν θα έχει την δυνατότητα να αναπτύξει προσωπική πρωτοβουλία απεξάρτησης από την ομάδα, αφού δεν θα έχει από που να αντλήσει τη δύναμη για μια τέτοια κίνηση.

 Με αντίστοιχο τρόπο, μπορείτε να επεν­δύσετε στην αγάπη και την υπομονή. Το θύμα μπορεί να συμπεριφέρεται πολύ πα­ράξενα και δυσάρεστα στα μάτια σας, αλλά ποτέ μην το απορρίψετε. Σε κάθε περίπτωση βεβαιωθείτε ότι γνωρίζει πως η πόρτα σας είναι πάντοτε ανοιχτή. Όταν έρθει η ώρα, πρέπει να είναι διαθέσιμη η δυνατότητα ενός τηλεφωνήματος ή η προ­σέλευσή του για στήριξη και βοήθεια.

Το «Κέντρο Διαλόγου» σας βοηθάει να αποκτήσετε τις πληροφορίες που χρειά­ζεστε. Στην ουσία, το «Κέντρο Διαλόγου» είναι αυτή καθ' εαυτή η πληροφορία που υπάρχει σε ώρα ανάγκης για το ίδιο το θύμα. Γι' αυτό θα έπρεπε να του δοθεί η διεύθυνση και το τηλέφωνο του «Κέντρου» μαζί με κάποιες πληροφορίες για την εργασία και τις μεθόδους μας.

 Μερικές φορές τα θύματα ζουν μέσα στις «σέκτες» σαν σκλάβοι-φυλακισμένοι, έχοντας υπογράψει κάποιο «συμβόλαιο νομιμοφροσύνης» στην ομάδα, ή επειδή χρωστούν τεράστια χρηματικά ποσά στην «λατρεία». Είναι σημαντικό να εξηγήσου­με στο θύμα πως μια τέτοια κατάσταση δεν είναι νομικά δεσμευτική γι' αυτό. Οι νομικοί μας σύμβουλοι στο «Κέντρο Δια­λόγου» - ή οιοσδήποτε άλλος νομικός- δεν θα δυσκολευτεί καθόλου να κηρύξει άκυρα ανάλογα χρέη.

Το ίδιο ισχύει και με τους «τελετουργι­κούς όρκους» προς την ομάδα. Αυτού του είδους η εξαπάτηση είναι καθ' όλα ανήθι­κη, και χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση μπο­ρεί να αγνοηθεί εντελώς επειδή σπάνια το θύμα είναι ενήμερο για το περιεχόμενο των υποσχέσεων τις οποίες κλήθηκε να δώσει.

 Τέλος, χρειάζεται να επαναλάβουμε ότι είναι οι συγγενείς εκείνοι που θα πρέπει να επιτελέσουν το σημαντικότερο μέρος της εργασίας. Αυτός είναι ο πιο σωστός και άμεσος τρόπος αντιμετώπισης. Μόνο τότε θα μπορεί κανείς να ελπίζει σε ένα καλύτερο μέλλον για το θύμα, αλλά και για όλη του την οικογένεια.

1. Το «Κέντρο Διαλόγου» (Dialogue Centre) είναι ο φορέας, που παρέχει συμβουλές και βοήθεια προς τους γονείς και τα θύματα των «νέων θρησκευτικών κινή­σεων» στη Δανία και σε άλλες χώρες. Η εργασία του προσιδιάζει με την εργασία, που πραγματοποιείται στα πλαίσια της «Πανελλήνιας Ένωσης Γονέων» (Π.Ε.Γ.) στη χώρα μας.

Το παρόν κείμενο είναι μεταφρασμένο και προ­σαρμοσμένο από το http://www.dc-international.org/index. php?option=com_content&view=article&id=l110:advice-for-family-members&catid=166:andre-publikationer&Itemid=44

2. Οι οργανώσεις αυτές είναι γνωστές στο εξωτε­ρικό σαν «νέες θρησκευτικές κινήσεις» (new religious movements), «θρησκείες της νεότητος» (youth religions), «λατρείες» (cults) η «σέκτες» (sects). Επίσης, στη χώρα μας, σαν «γκουρουϊστικές οργανώσεις», «νεοφανείς αιρέσεις» ή «αποκρυφιστικές σέκτες». Στην ακραία τους μορ­φή χαρακτηρίζονται και σαν «καταστροφικές λατρείες» (destructive cults).

3.Η μέθοδος του «αποπρογραμματισμού», που εφαρ­μόζεται σε κάποιες περιπτώσεις στο εξωτερικό, έρχεται σε αντίθεση με την προσπάθεια επανένταξης, που η Εκκλησία μας εφαρμόζει στην Ελλάδα και στο εξωτε­ρικό. Για μας, απόλυτη προτεραιότητα έχει η διατήρη­ση του αυτεξουσίου, με το οποίο ο Θεός προίκισε τον άνθρωπο.

ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ τεύχος 61

ΧΡΕΙΑΖΕΣΑΙ ΒΟΗΘΕΙΑ;

ΜΗΝ ΔΙΣΤΑΣΕΙΣ ΝΑ ΤΗΝ ΖΗΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ Π.Ε.Γ.

Ιστοσελίδα της Π.Ε.Γ.: http://www.ppu.gr

Πιστεύουμε ότι ξεχωριστά από την ατομική ιδεολογία του κάθε ανθρώπου, η ελευθερία της σκέψης και βούλησης είναι ιερά και αναφαίρετα δικαιώματα, που δεν μπορούν και δεν πρέπει να αντικατασταθούν από όποια λογική απορρέει από "αυθεντίες" και από ομάδες που κάτω από το μανδύα προβάτου είναι αδηφάγα τρωκτικά ανθρωπίνων ψυχών.

Αν θέλετε να συμπαρασταθείτε στο έργο μας και βρίσκετε ότι έχουμε τους ίδιους προβληματισμούς η παρουσία σας μας είναι απαραίτητη.

Γιά περισσότερες πληροφορίες:

Π.Ε.Γ., τηλ.: 210 6396.665, 210 6082.271. Fax: 210 6082.219. ή γράψτε μας : Τ.Θ. 60120, 153 42  Αγία Παρασκευή.

Γιά την οικονομική ενίσχυσή μας:

Π.Ε.Γ.,  Εθνική Τράπεζα  Ελλάδος,  Αριθ. Λογ. 180-2960004-44.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ  19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010